Οι φτωχοί, οι πλούσιοι και οι βρόμικοι της Γης

Της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΠΑΝΤΖΟΥ

Κράτη αλλά και ομάδες κρατών προσέρχονται στην Κοπεγχάγη με αντικρουόμενες θέσεις, που θα απαιτήσουν έναν πολύ δύσκολο συμβιβασμό ώστε να επιτευχθεί η οποιαδήποτε συμφωνία.

Ολοι οι παίχτες της διεθνούς σκακιέρας φθάνουν πρόθυμοι στη Διάσκεψη, αλλά κανείς δεν θέλει να υπονομεύσει την ανάπτυξή του, που ήδη έχει πληγεί από την κρίση. Καθένας καταθέτει απαιτήσεις αλλά και «προσφορές», εννοώντας διαφορετικά τη «δέσμευση».

ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ

Με το ενεργειακό νομοσχέδιο μπλοκαρισμένο στη Γερουσία, ο Ομπάμα προσφέρει έως το 2020 μια ταπεινή μείωση εκπομπών κατά 17% από τα επίπεδα του 2005, όσο δηλαδή έχει εγκρίνει αρχικά η Βουλή. Ελάχιστη συνεισφορά καθώς το Κιότο προέβλεπε μειώσεις από τα επίπεδα του 1990 και έκτοτε οι αμερικανικές εκπομπές έχουν αυξηθεί περισσότερο από 10%. Επιδιώκουν μια συμφωνία που να μην είναι ιδιαίτερα ακριβή και να μην θέτει περιορισμούς στην ανάπτυξη, ωστόσο ο πλανήτης θυμάται ότι και ο Κλίντον υποδέχθηκε θετικά το Πρωτόκολλο του Κιότο, αλλά Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο δεν το επικύρωσαν.

ΚΙΝΑ

Αντικατέστησε τις ΗΠΑ στην πρώτη θέση σε απόλυτες εκπομπές (όχι όμως και σε κατά κεφαλήν εκπομπές, όπου οι ΗΠΑ παραμένουν πρώτες με 18,7 τόνους CO2 ανά κάτοικο). Προσέρχεται με μια πρόταση για μικρότερη μείωση ώς το 2020 της «έντασης άνθρακα» (εκπομπές σε σχέση με μέγεθος οικονομίας) κατά 40%-45% από τα επίπεδα του 2005. Με δεδομένο το ρυθμό ανάπτυξής της, αυτό ισοδυναμεί με αύξηση των ρύπων της κατά 40%. Επιμένει ότι δεν πρέπει να υπάρξει πλαφόν μέγιστων εκπομπών για τις αναπτυσσόμενες χώρες σε μια νέα «πολιτική συμφωνία», που θα συνυπέγραφε εφόσον οι πλούσιες χώρες δεσμευτούν για μεγάλες περικοπές και προσφέρουν το 1% του ΑΕΠ τους για να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Με την έλλειψη «γενναιοδωρίας» των δύο μεγάλων, η Ε.Ε. εμφανίζεται ως ο σταυροφόρος της μάχης κατά των κλιματικών αλλαγών. Ωστόσο, η επίτευξη των στόχων του Κιότο για την οποία περηφανεύεται δεν προήλθε τόσο από τις μειώσεις των μεγάλων της δυνάμεων αλλά από την κατάρρευση των ρυπογόνων οικονομιών των πρώην ανατολικών χωρών. Προσφέρει 100 δισ. ευρώ το χρόνο από τις πλούσιες προς τις φτωχές χώρες έως το 2020 για να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές και περικοπή εκπομπών κατά 20% από τα επίπεδα του 1990 έως τότε. Αυτό θα σήμαινε απλώς μείωση κατά 10% από σήμερα έως το 2020.

ΙΑΠΩΝΙΑ

Ο νέος πρωθυπουργός Γιούκιο Χατογιάμα υποσχέθηκε περικοπές εκπομπών κατά 25% από τα επίπεδα του 1990 έως το 2020, πολύ μεγαλύτερες από το 8% που είχε προτείνει η προηγούμενη κυβέρνηση. Θέλει να αναγνωριστεί ως μία από τις ηγέτιδες δυνάμεις που οδήγησαν τη Διάσκεψη σε επίτευξη συμφωνίας.

ΡΩΣΙΑ

Εχοντας να επιδείξει εντυπωσιακή μείωση των εκπομπών από τα επίπεδα του 1990, κυρίως λόγω του ενεργειακού εκσυγχρονισμού της και ενός εκτεταμένου δικτύου αγωγών φυσικού αερίου, χρησιμοποιεί την ενέργεια και το κλίμα ως μέσο για να πρωταγωνιστήσει ξανά στη διεθνή σκηνή. Αυτό προσδοκά και από την Κοπεγχάγη, προσφέροντας περικοπές κατά 25% από τα επίπεδα του 1990 έως το 2020.

ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Από τους μεγαλύτερους ρυπαντές του αναπτυσσόμενου κόσμου, αλλά με σημαντική υδροηλεκτρική ενέργεια και βιοκαύσιμα, μπορεί να περηφανεύεται για την πλατιά χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Θέλει να δεσμευτούν (και με χρήμα) οι ισχυροί για τη σωτηρία των δασών του Αμαζονίου, οπότε και είναι πρόθυμη να περικόψει ώς το 2020 κατά 36%-39% τις εκπομπές της από τα επίπεδα του 1990.

ΙΝΔΙΑ

Τα αποθέματά της σε άνθρακα θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν την έξοδο εκατομμυρίων κατοίκων της από τη φτώχεια, αλλά ξέρει ότι μια τέτοια «οικολογικά επιβαρυντική» ανάπτυξη είναι δίκοπο μαχαίρι, καθώς είναι από τις πρώτες που θα πληγούν από την αύξηση της στάθμης των υδάτων. Επιδιώκει να αναλάβουν οι πλούσιοι τις ευθύνες τους ώστε να επιτευχθεί μια «εθελούσια» μείωση εκπομπών. Γι αυτό προσφέρει μείωση της «ένστασης άνθρακα» 20-25%.

ΚΑΝΑΔΑΣ

Υπολείπεται τόσο στην εκπλήρωση των στόχων του Κιότο, ώστε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες τον επικρίνουν για αδιαφορία και ζητούν την αποπομπή του από την Κοινοπολιτεία. Προσφέρει μόλις 3% περικοπές των εκπομπών από τα επίπεδα του 1990 ώς το 2020.

ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

Εχει από τις μεγαλύτερες αναλογίες εκπομπών ανά κάτοικο, αλλά η συμφωνία του Κιότο της επέτρεψε να συνεχίζει να τις αυξάνει κατά 8%. Περιορίστηκε σε περικοπή για 5%-25%.

ΑΙΘΙΟΠΙΑ

Υπομένοντας ξηρασία και επισιτιστική κρίση είναι από τις χώρες που περισσότερο έχει πληγεί από τις κλιματικές αλλαγές, δίχως να έχει συμβάλει σχεδόν στη δημιουργία του προβλήματος. Οπως άλλωστε πολλές αφρικανικές χώρες που προσέρχονται στην Κοπεγχάγη με σκληρή γραμμή, δεν έχει πολλά να προσφέρει, αλλά πολλά να απαιτήσει: 67 δισ. δολάρια το χρόνο για προσαρμογή και 40% περικοπές εκπομπών στις πλούσιες χώρες. 

Πηγή: Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

«Θα τα βρούμε στην Κοπεγχάγη»

Συνέντευξη στη ΡΟΥΛΑ ΠΑΠΠΑ-ΣΟΥΛΟΥΝΙΑ

Την παραμονή της κρίσιμης διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα, στην Κοπεγχάγη, ο Σταύρος Δήμας, ο έλληνας που επί πέντε χρόνια βρισκόταν στο πηδάλιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για το περιβάλλον, κάνει τη δική του αποτίμηση και τις προβλέψεις του για το μέλλον του πλανήτη.

ΣΤΑΥΡΟΣ ΔΗΜΑΣ *Ο απερχόμενος επίτροπος παραδέχεται στην «Κ.Ε.» ότι οι διαπραγματεύσεις έως σήμερα δεν προχώρησαν με το ρυθμό που ο ίδιος θα επιθυμούσε.

*Χαρακτηρίζει «πέτρινα» τα χρόνια της κυβέρνησης Μπους και επισημαίνει ότι ο Ομπάμα, παρά τις πιέσεις που δέχθηκε, κατέθεσε πρόταση μείωσης εκπομπών μόλις κατά 4%. Εξηγεί, όμως, ότι η μεγαλύτερη δυσκολία έγκειται στη χρηματοδότηση των πολιτικών.

*Κρίνει, τέλος, ότι η Ελλάδα συμμετείχε στη συνολική προσπάθεια της μείωσης εκπομπών ρύπων, αλλά αφήνει να εννοηθεί ότι η συνεργασία του με την προηγούμενη κυβέρνηση θα μπορούσε να είναι και καλύτερη.

* Εχει αποδώσει το Πρωτόκολλο του Κιότο και πόσο η Ελλάδα έχει ανταποκριθεί σε αυτό;

- Αναμφισβήτητα πολύ. Το Πρωτόκολλο του Κιότο ήταν η πρώτη συντονισμένη προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας για την αντιμετώπιση της κλιματικής απειλής. Υπήρξε το πρώτο αποφασιστικό βήμα. Η Ευρωπαϊκή Ενωση ήταν πάντοτε υπέρμαχος του Κιότο. Βρίσκεται δε καθ' οδόν προς την πλήρη υλοποίηση των στόχων για τους οποίους έχει δεσμευτεί. Τα ουσιώδη στοιχεία του Πρωτοκόλλου του Κιότο θα αποτελέσουν άλλωστε και τη βάση της νέας συμφωνίας που θέλουμε να πετύχουμε στην Κοπεγχάγη. Η Ελλάδα συμμετείχε στη συνολική προσπάθεια, προβαίνοντας στις μειώσεις εκπομπών που της αντιστοιχούν στο πλαίσιο της δέσμευσης της Ευρωπαϊκής Ενωσης ως συνόλου. Βέβαια, έχει περιθώρια για ακόμη μεγαλύτερες μειώσεις, αρκεί να βελτιώσει την ενεργειακή της απόδοση και την εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς και να δώσει έμφαση στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό της μείγμα.

* Γιατί δεν οργανώθηκαν εκ των προτέρων έτσι οι διαβουλεύσεις, ώστε στην Κοπεγχάγη να επιτευχθεί μια νομικά δεσμευτική συμφωνία;

- Θεμελιώδης μας στόχος για την Κοπεγχάγη παραμένει μια παγκόσμια, συνολική, δίκαιη, βασισμένη στα επιστημονικά και νομικά δεδομένα δεσμευτική συμφωνία. Δεν έχουμε αποκλίνει καθόλου απ' αυτόν το στόχο. Οι διαπραγματεύσεις έως σήμερα δεν προχώρησαν με το ρυθμό που θα θέλαμε, πολλές χώρες άργησαν ή δεν μπορούσαν να καταθέσουν προτάσεις με ποσοτικοποιημένους στόχους και γι' αυτό δεν έχουμε πλέον τη δυνατότητα και τον χρόνο να πετύχουμε νομικά δεσμευτική συμφωνία στην Κοπεγχάγη. Θα επιτύχουμε, όμως, συμφωνία! Η συμφωνία αυτή θα είναι φιλόδοξη, θα περιέχει, όπως σας ανέφερα ήδη, όλα τα ουσιώδη στοιχεία του Πρωτοκόλλου του Κιότο, καθώς και του σχεδίου δράσης του Μπαλί. Θα απομένει μόνο το νομικό περίβλημα, το οποίο θα επεξεργαστούμε και θα ολοκληρώσουμε αμέσως μετά την Κοπεγχάγη και το αργότερο εντός του πρώτου εξαμήνου του 2010.

* Ως επίτροπος Περιβάλλοντος της Ε.Ε. έχετε ασκήσει πίεση στις ΗΠΑ για να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων τους;

- Στο θέμα των κλιματικών αλλαγών, η συνεργασία μας με τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα στα πέτρινα χρόνια της κυβέρνησης Μπους, δεν υπήρξε εύκολη. Με τη νέα κυβέρνηση η κατάσταση έχει αλλάξει. Η αμερικανική πλευρά έχει επιλέξει την αντιστροφή της λογικής της διαπραγμάτευσης, που είχαν ακολουθήσει το 1997 στο Κιότο. Τότε, είχαν υπογράψει τη συμφωνία, αλλά στη συνέχεια το Κογκρέσο αρνήθηκε να την κυρώσει. Τώρα αυτό που επιδιώκουν οι Αμερικανοί είναι να υιοθετήσουν πρώτα εσωτερική νομοθεσία για την κλιματική αλλαγή και το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων, η οποία θα οριοθετεί και το πλαίσιο στο οποίο θα μπορεί να κινηθεί η διαπραγματευτική ομάδα τους για την Κοπεγχάγη. Η διαδικασία θέσπισης αυτής της νομοθεσίας προχωρεί με αργούς ρυθμούς. Υιοθετήθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, αλλά όχι ακόμη από τη Γερουσία. Ο πρόεδρος Ομπάμα πάντως με βάση το διαμορφούμενο πλαίσιο της νομοθεσίας στο Κογκρέσο, κατέθεσε ήδη ποσοτικοποιημένη πρόταση μείωσης εκπομπών για τις ΗΠΑ. Αυτό αποτελεί πολύ σημαντική εξέλιξη. Βέβαια, ο ποσοτικοποιημένος στόχος των Αμερικανών είναι πολύ χαμηλός, μόνο 4% σε σχέση με το 1990, τη στιγμή που σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή για τις Κλιματικές Αλλαγές, οι ανεπτυγμένες χώρες πρέπει να προβούν σε μειώσεις 25% με 40%. Απομένει πολύς δρόμος για να καλυφθεί αυτή η απόσταση.

* Η Ευρώπη εκτιμά ότι η χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να κυμανθεί από 22 έως 50 δισ. ώς το 2020, αντίθετα η επιστημονική κοινότητα και οι ΜΚΟ μιλάνε για 110 δισ. Πώς γεφυρώνεται αυτό το χάσμα;

- Η χρηματοδότηση και η αρχιτεκτονική που θα προσλάβει αυτή αποτελεί πολύ σημαντικό θέμα και κριτήριο επιτυχίας της Κοπεγχάγης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο κατέθεσε συγκεκριμένη πρόταση για τη χρηματοδότηση, που την υιοθέτησε και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Αυτή περιλαμβάνει τόσο τη μεσο-μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, όσο και την άμεση, ταχείας εκκίνησης χρηματοδότηση που απαιτείται από το 2013. Η Ε.Ε. στο θέμα αυτό κατέθεσε πρώτη τις προτάσεις της με σκοπό να επιταχύνει τη διαπραγματευτική διαδικασία και με το παράδειγμά της να δώσει ώθηση ώστε και οι υπόλοιπες ανεπτυγμένες χώρες να κάνουν τις ανάλογες προσφορές. Το θέμα είναι δύσκολο, οι αντιστάσεις πολλές, και θα αγωνιστούμε να πετύχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα.

* Ποιες προτεραιότητες θα προτείνατε ως άμεσες στον επόμενο επίτροπο που θα αναλάβει το χαρτοφυλάκιο Περιβάλλοντος της Ε.Ε.;

- Θα είναι ένα νέο χαρτοφυλάκιο από το οποίο θα αποσπασθούν πολλά θέματα απ' αυτά που χειριζόμουν, όπως η κλιματική αλλαγή, η βιοτεχνολογία και τα μεταλλαγμένα, τα φυτοφάρμακα, η πολιτική προστασία. Παρ' όλα αυτά, θα παραμείνει ένα από πιο σημαντικά. Θέματα αιχμής θα είναι πολλά. Να σας θυμίσω ότι το 2010 θα είναι Διεθνές Ετος Βιοποικιλότητας, και στον τομέα αυτό αναμένονται πρωτοβουλίες από την Επιτροπή. Υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για ανάπτυξη πολιτικών στους τομείς των υδάτων, της διαχείρισης απορριμμάτων, της ανακύκλωσης και του ατμοσφαιρικού αέρα.

* Πώς αξιολογείτε τη συνεργασία σας με την προηγούμενη κυβέρνηση και τους έλληνες ευρωβουλευτές; Τι θα συνιστούσατε στη Μαρία Δαμανάκη;

- Είχα σε όλη τη θητεία μου διάθεση συνεργασίας με την κυβέρνηση της πατρίδας μου. Με την ομάδα των ευρωβουλευτών απ' όλα τα κόμματα συνεργαστήκαμε άψογα σε πολλά θέματα του περιβάλλοντος, αλλά και σε πολλά κρίσιμα εθνικά ζητήματα. Η Μαρία Δαμανάκη, τώρα, είμαι βέβαιος ότι θα δουλέψει με σύστημα και θα επιτύχει.

* Ποια είναι τα προσωπικά μελλοντικά σας σχέδια;

- Δουλεύω με όλες μου τις δυνάμεις για να υπάρξει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα στην Κοπεγχάγη. Μετά την Κοπεγχάγη, θα δούμε. 
Πηγή: Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Ο πλανήτης στο κόκκινο

Του IGNACIO RAMONET

Η υπερθέρμανση του κλιματικού συστήματος αποτελεί αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Δυόμισι χιλιάδες επιστήμονες απ' όλο τον κόσμο, μέλη της διεθνούς Ομάδας για την Εξέλιξη του Κλίματος (GIEC)(1) το έχουν επιβεβαιώσει με αδιάσειστο τρόπο. Και η κύρια αιτία αυτής της υπερθέρμανσης είναι η ανθρώπινη δραστηριότητα.

Οι βιομηχανίες, οι μεταφορές και η γεωργία είναι υπαίτιες για την όλο και πιο ανεξέλεγκτη αύξηση της έκλυσης αερίων, που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, κυρίως του διοξειδίου του άνθρακα (CO2).

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, και παρά τη Συνθήκη για το Κλίμα, τη Διάσκεψη του Ρίο (1992) και την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Κιότο (1997), οι εκλύσεις CO2 αυξήθηκαν. Αν δεν υιοθετηθούν επειγόντως μέτρα, η μέση θερμοκρασία του πλανήτη θα αυξηθεί κατά 4 βαθμούς Κελσίου τουλάχιστον, γεγονός που θα διαταράξει τη Γη.

Οι πόλοι και οι παγετώνες θα λιώσουν, το επίπεδο των ωκεανών θα ανέβει, οι θάλασσες θα πλημμυρίσουν τις εκβολές των ποταμών και τις παράκτιες πόλεις, ολόκληρα αρχιπελάγη θα σβηστούν από το χάρτη, οι ξηρασίες θα ενταθούν, η ερήμωση θα εξαπλωθεί, ο αριθμός των κυκλώνων και των τυφώνων θα εκτιναχθεί, εκατοντάδες είδη ζώων θα εκλείψουν...

Τα κατ' εξοχήν θύματα της κλιματικής τραγωδίας θα είναι οι ήδη ευάλωτοι πληθυσμοί της υποσαχάριας Αφρικής, της νότιας και νοτιοανατολικής Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και των νησιωτικών χωρών του ισημερινού. Σε ορισμένες περιοχές οι σοδειές ενδέχεται να μειωθούν κατά το ήμισυ και πλέον, και το έλλειμμα πόσιμου νερού να επιδεινωθεί, ωθώντας εκατοντάδες εκατομμυρίων «κλιματικών προσφύγων» να αναζητήσουν με οποιοδήποτε κόστος μια περιοχή υποδοχής στις λιγότερο πληγείσες ζώνες... Οι «κλιματικοί πόλεμοι» θα πολλαπλασιαστούν...(2)

Προς αποφυγήν αυτών των αλλεπάλληλων συμφορών, η διεθνής επιστημονική κοινότητα συστήνει την άμεση μείωση κατά 50%, τουλάχιστον, τις εκλύσεις αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Και αυτό είναι το μοναδικό μέσο για να μην καταστεί ανεξέλεγκτη η κατάσταση πολύ γρήγορα.

Κάτω από αυτό το πρίσμα, τρία κύρια ζητήματα θα συζητηθούν στην Κοπεγχάγη. Πρώτον, να προσδιοριστεί η ιστορική ευθύνη κάθε κράτους για τη σημερινή υποβάθμιση του περιβάλλοντος, με βάση τη διαπίστωση ότι το 80% του εκλυόμενου CO2 παράγεται από τις πλέον αναπτυγμένες χώρες (οι οποίες δεν εκπροσωπούν παρά μόνο το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού) και ότι οι φτωχές χώρες υφίστανται τις σοβαρότερες συνέπειες.

Δεύτερον, να οριστεί, εν ονόματι της κλιματικής δικαιοσύνης, το ύψος της οικονομικής αποζημίωσης έτσι ώστε τα κράτη που έχουν υποβαθμίσει περισσότερο το κλίμα να συνδράμουν ουσιαστικά τις χώρες του Νότου και να τους δώσουν τα μέσα να καταπολεμήσουν τις βλαβερές συνέπειες της κλιματικής καταστροφής.

Κι εδώ βρίσκονται οι μεγαλύτερες διαφωνίες: Οι πλούσιες χώρες προτείνουν ένα ποσό που δεν επαρκεί ώστε να ισοσκελιστεί το χρέος τους ως προς το κλίμα, ενώ οι φτωχές χώρες απαιτούν, δικαίως, υψηλότερη αποζημίωση.

Τρίτον, να οριστεί ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα που θα υποχρεώνει πολιτικά και νομικά τους δρώντες σε πλανητική κλίμακα -τις αναπτυγμένες χώρες, καθώς και τις άλλες δυνάμεις (Κίνα, Ρωσία, Ινδία, Ινδονησία, Μεξικό, Βραζιλία) να μειώσουν σταδιακά τις εκλύσεις αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε η Κίνα (οι δύο κυριότεροι υπεύθυνοι για τη ρύπανση) αποδέχονται μια τέτοια υποχρέωση.

Ενα φάντασμα θα διατρέχει όλα τα τραπέζια όπου θα διεξάγονται οι συζητήσεις στην Κοπεγχάγη, το φάντασμα της αναγκαίας μεταβολής του οικονομικού μοντέλου. Υπάρχει, πράγματι, μια προφανής αντίφαση ανάμεσα στη λογική του καπιταλισμού (διαρκής ανάπτυξη, απληστία για άμεσα κέρδη, εκμετάλλευση χωρίς όρια, ούτε και σύνορα) και σε μία νέα λιτότητα που είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί ο κλιματικός κατακλυσμός(3).

Επείγει να υιοθετηθούν μέτρα για να σταματήσει ο κατήφορος προς την άβυσσο. Γι' αυτό, επίσης, μπροστά στον κυνισμό πολλών ηγετών εκφράζεται ο θυμός χιλιάδων διαδηλωτών που συρρέουν από παντού στην πρωτεύουσα της Δανίας φωνάζοντας ρυθμικά δύο συνθήματα που ξεσηκώνουν: «Αλλάξτε το σύστημα, όχι το κλίμα!» και «Αν το κλίμα ήταν μια τράπεζα, θα το είχαν ήδη σώσει!».

Πριν από δέκα χρόνια, επ' ευκαιρία της μεγάλης «μάχης του Σιάτλ» ενάντια στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, γεννιόταν το κίνημα της εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης. Στην Κοπεγχάγη και λίγο πολύ παντού στον κόσμο(4), μια νέα γενιά αμφισβητιών και ακτιβιστών, στο όνομα της κλιματικής δικαιοσύνης, ετοιμάζεται να ανοίξει ένα νέο κύκλο κοινωνικών αγώνων. Η κινητοποίηση είναι τεράστια. Το σοκ θα είναι μεγαλειώδες. Για την επιβίωση της ανθρωπότητας.

(1) Ελαβε συλλογικά, το 2007, το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για τις εργασίες της πάνω στις κλιματικές αλλαγές.

(2) Διαβάστε Harald Welzer, «Οι πόλεμοι για το κλίμα. Γιατί σκοτώνουμε στον 21ο αιώνα», Gallimard, Παρίσι, 2009 και Gwynne Dyer «Συναγερμός για την κλιματική αλλαγή: η απειλή ενός πολέμου», Robert Laffont, Παρίσι, 2009.

(3) Δείτε βάσει αυτού την ταινία «Το σύνδρομο του Τιτανικού» (2009) των Ζαν-Αλμπέρ Λιεβρ και Νικολά Ιλό (ΣτΕ: Βλ. http://www.lesyndromedutitanic.com).

(4) Στις 12 Δεκεμβρίου θα υπάρξουν σε δεκάδες πόλεις του πλανήτη συγκεντρώσεις που θα αξιώνουν μέτρα ενάντια στην κλιματική αλλαγή. 

Πηγή: Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ